Rodzina a wychowanie

Rodzina a wychowanie dziecka.

"Kto kocha czas zawsze znajdzie"
Ks. Jan Twardowski

Rodzina to rzecz najważniejsza dla człowieka. Ojciec i matka są dla dziecka źródłem inspiracji i przykładem. To z domu rodzinnego wynosimy nawyki, tradycje, stosunki rodzinne. Rodzice kształtują u dzieci właściwy stosunek do siebie, do innych ludzi, do rzeczywistości. Rodzice są zobowiazani do wychowania dzieci i są ich pierwszymi i głównymi wychowawcami. Do nich należy stwarzanie takiej atmosfery rodzinnej, przepojonej miłoścą i szacunkiem dla ludzi, aby sprzyjała osobistemu i społecznemu wychowaniu dzieci.
Wychowanie w rodzinie wymaga wzorowego przykładu ze strony rodziców. Wszelkie następstwa w tej dziedzinie negatywnie wływają na postępowanie dzieci. Nie będą wzorem dla dzieci rodzice, którzy nie szanują siebie i innych. Szczególnie ograniczona jest rola wychowawcza rodziców w rodzinach zdemoralizowanych i w rodzinach alkoholików.
Współczesna rodzina, dostosowując się do aktualnych przeobrażeń cywilizacyjnych, w coraz większym stopniu traci wpływ wychowawczy na dzieci. Często ogranicza się do zaspokojenia bytu materialnego. Rodzice chcą dać dzieciom więcej niż otrzymali, dlatego tak wielką wagę przywiązują do podnoszenia poziomu życia, zabiegają o stworzenie dzieciom możliwości kształcenia i robienia kariery. W efekcie coraz rzadziej spotykają się razem w domu. Dzieci poza domem lub pozostawione same sobie zdobywają mnóstwo informacji i doświadczeń często sprzecznych z intencjami rodziców. Upada autorytet rodziców, większym autorytetem niż rodzice starają się koledzy, nie zawsze godni tego.
Nikt nie jest w stanie określić, jacy powinni być idealni rodzice, bo takich w rzeczywistości nie ma. Każdy z nich/nas popełnia większe lub mniejsze błędy wychowawcze. I każde dziecko jest inne.
Największym darem dla rodziny jest własny czas i zainteresowanie jakie jej oferujemy. Czasu dla rodziny nie może nigdy brakować. Małżeństwo i przykładne rodzicielstwo to obowiązki priorytetowe. Należy stworzyć w rodzinie taki klimat, by najbliźsi szanowali nas i kochali głównie za to, że dobrze się czują w naszej obecności. Rodzina powinna pozytywnie wpływać na siebie.
Pamiętajmy, że dziecko ze szczęśliwej rodziny jest lepszym uczniem, pracownikiem, małżonkiem.
Oczywiście nie da się uniknąć konfliktów w rodzinie, ale trzeba je umieć rozwiązywać. Najczęściej źródłami nieporozumień są sprawy drobne i błahe. W sytuacjach konfliktowych nie trzeba kierować się pychą i wygórowaną ambicją, nie rozważać kto rozpoczął konflikt, lecz rozmawiać ze sobą. Nie powinno dopatrywać się we wszystkim i we wszystkich złych zamiarach. Trzeba spróbować dostrzec zalety drugiej osoby, koncentrować się na jej mocnych stronach.
W rodzinie potrzebna jest równowaga w spełnianiu obowiązków i powinności. Żona nie może być zbyt zajęta dziećmi, a mąż pracą. Muszą dzielić się obowiązkami oboje, mieć czas dla dzieci, rozmawiać z nimi, włączać do rozwiązywania rodzinnych problemów. Najlepsze co rodzice mogą uczynić dla swoich dzieci, to kochać a przynajmniej szanować się wzajemnie, by dziecku nie stawiać konieczności wyboru jednego z nich. Powinni się starać, by dzieci w obojgu znalazły wsparcie, życzliwość, zachęta, wiarę we własne możliwości i entuzjazm. One nie potrzebują gróźb, drwin lecz zrozumienia i dobrego słowa. A gdy zasłużą należy unikać porównywania dzieci do innych. Każde z nich jest indywidualnością, jest ważne, a wszelkie porównywania prowadzą do kompleksów.
Nadopiekuńczość nie pozwala dziecku zdobywać doświadczeń, a niestety, trudności, nieprzyjemności nikogo nie omijają. Dziecko musi umieć sobie z nimi radzić.
Nie na wiele też zdadzą się komfortowe warunki życia, jeżeli rodzice utracą zaufanie do dzieci.
Jeżeli w rodzinie nie wytworzy się klimat ciepła uczuciowego i wzajemnej życzliwości, jeżeli nie ukształtuje się system wartości rodzinnych, rozejdą się drogi życiowe rodziców i ich dzieci.

1. Wspłólne ustalenie zasad postępowania z dziećmi:

Należy przede wszystkim:

- kochać dzieci i dawać im to odczuć,
- być przykładem godnego postępowania (nie może być rozbieżności między słowami a czynami),
- być konsekwentnym w egzekwowaniu wymagań,
- raczej nagradzać niż karać i zakazywać, nie stosować kar cielesnych,
- przekonywać dzieci, stosując rzeczową argumentacje, a nie presję przymusu,
- uważnie słuchać dzieci, nie zbywać ich pytań byle czym,
- szanować dzieci, nie lekceważyć, nie wyśmiewać,
- nie rozpieszczać dzieci, dając im wszystko, co im się marzy.

2. Karty:

- "Jak pomóc dzieciom, aby radziły sobie ze swoimi uczuciami",
- "Jak rozwiązać dany problem?",
- "Co zrobić, by zachęcić dziecko do samodzielności?",
- "Pochwały i nagany".


JAK POMÓC DZIECIOM,
BY RADZIŁY SOBIE
ZE SWYMI UCZUCIAMI

Dzieci potrzebują, aby ich uczucia były akceptowane i dobrze oceniane.

1. Słuchaj dziecka spokojnie i z uwagą.
2. Zaakceptuj jego uczucia słowami: "rozumiem", "och".
3. Określ te uczucia np.:
"to przykre, to smutne ,to niesamowite, to cudowne..."

Nasza reakcja:
"WYGLĄDA NA TO, ŻE JESTEŚ..., CZUJESZ COŚ..."
(koncentrujesz się w ten sposób na osobie, której słuchasz)

Jeżeli natomiast mówisz:
"MYŚLISZ, ŻE..., ROZUMIEM, ŻE..."
(koncentrujesz w ten sposób uwagę na sobie)

 

JAK ROZWIĄZAĆ
DANY PROBLEM?

Co należy zrobić, aby rozwiązać problem:

1. POROZMAWIAJ O DZIECIĘCYCH ODCZUCIACH I POTRZEBACH.

2. POROZMAWIAJ O SWOICH ODCZUCIACH I POTRZEBACH.

3. WSPÓLNIE ZASTANÓWCIE SIĘ NAD ZNALEZIENIEM OBOPÓLNIE KORZYSTNEGO ROZWIĄZANIA.

4. WYPISZCIE WSZYSTKIE POMYSŁY, BEZ OCENIANIA ICH.

5. ZDECYDUJCIE, KTÓRY POMYSŁ NAJBARDZIEJ SIĘ PODOBA I WPROWADŹ W ŻYCIE.

 

POCHWAŁY I NAGANY


ZAMIAST KARANIA:

1. Wyraź swoje uczucia, nie atakując charakteru dziecka.
2. Określ swoje oczekiwania.
3. Wskaż dziecku, jak może naprawić zło.
4. Zaproponuj wybór.
5. Przejmij inicjatywę.
6. Wspólnie rozwiążcie problem.

ZAMIAST CIĄGLE CHWALIĆ:

1. Opisz, co widzisz -
WIDZĘ POSPRZĄTANE ZABAWKI, POUKŁADANE UBRANIA, KSIĄŻKI RÓWNO UŁOŻONE NA PÓŁCE.
2. Opisz, co czujesz:
PRZYJEMNIE WEJŚĆ DO TAKIEGO POKOJU.
3. Podsumuj godne pochwały zachowanie dziecka słowami:
UPORZĄDKOWAŁEŚ ZABAWKI, UBRANIA I KSIĄŻKI. TO SIĘ NAZYWA PORZĄDEK!


CO ZROBIĆ, BY ZACHĘCIĆ DZIECKO
DO SAMODZIELNOŚCI

1. Pozwól dziecku dokonać wyboru:
CZY DZISIAJ CHCESZ ZAŁOŻYĆ SZARE, CZY ZIELONE SPODNIE?

2. Okaż szacunek dla dziecięcych zmagań i dyskretnie podpowiedz:
SŁÓJ TRUDNO OTWORZYĆ. CZASEM WYSTARCZY, GDY POSTUKA SIĘ ŁYŻECZKĄ W WIECZKO.

3. Nie zadawaj zbyt wielu pytań:
MIŁO CIĘ WIDZIEĆ. WITAJ W DOMU. CIESZĘ SIĘ, ŻE JUŻ JESTEŚ.

4. Nie spiesz się z dawaniem odpowiedzi:
TO CIEKAWE PYTANIE... CO O TYM MYŚLISZ?

5. Zachęcaj dziecko do korzystania z cudzych rozwiązań:
BYĆ MOŻE WŁAŚCICIEL SKLEPU ZOOLOGICZNEGO CI PORADZI.

6. Nie odbieraj dziecku nadziei:
MYŚLISZ O SPRAWDZENIU SWOICH UMIEJĘTNOŚCI
TO DOPIERO BĘDZIE DOŚWIADCZENIE!

 

Opracowała: Renata Chyba.