Nadpobudliwość?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji lub " zespół hiperkinetyczny" (ADHD- skrót od Attention Deficit Hyperectivity Disorder).

Trzy grupy objawów tworzą stały wzór zachowania dziecka nadpobudliwego i są to:
- nadmierna ruchliwość,
 nadmierna impulsywność
- nasilone zaburzenia uwagi

NADMIERNA RUCHLIWOŚĆ
1. Dziecko nie jest w stanie usiedzieć w miejscu, ma nerwowe ruchy rak lub stóp.
2. Chodzi po pomieszczeniu, wspina się na meble w sytuacjach, gdy jest to zachowanie niewłaściwe.
3. Nie potrafi spokojnie bawić się, odpoczywać, jest hałaśliwe
4. Często jest w ruchu "biega jak nakręcony".
5. Często jest nadmiernie gadatliwe.

NADMIERNA IMPULSYWNOŚĆ
1. Ma kłopoty z czekaniem na swoją kolej.
2. Wyrywa się z odpowiedzią, zanim usłyszy pytanie w całości.
3. Przerywa, przeszkadza innym, wtrąca się do rozmowy.

ZABURZENIA UWAGI
1.Dziecko nie umie się skoncentrować na szczegółach podczas zajęć, lub w czasie wykonywania różnych czynności .Popełnia błędy wynikające z niedbałości.
2.Nie umie utrzymać uwagi na zadaniach i grach.
3.Wydaje się, że nie słucha co się do niego mówi.
4.Nie stosuje się do instrukcji, ma kłopot z dokończeniem zadania i wypełnieniem codziennych obowiązków, chociaż rozumie instrukcje.
5.Zapomina często o codziennych sprawach.
6.Zewnętrzne bodźce łatwo je rozpraszają.
7.Gubi różne rzeczy niezbędne do pracy, nauki..
8.Ociąga się, unika rozpoczęcia zajęć wymagających dłuższego wysiłku umysłowego.
9.Nie umie zorganizować sobie pracy lub innych zajęć.

Amerykańscy naukowcy wyróżniają trzy podtypy ADHD:


1.Podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi (dziewczynki).
2.Podtyp z przewagą nadpobudliwości psychoruchowej.
3.Typ mieszany (głównie chłopcy).

Dziecko nadpobudliwe ma za mało zdolności do wewnętrznej kontroli i hamowania.

Hamowanie aktywności dzieci nadpobudliwych nie przyczynia się do usunięcia trudności wychowawczych jakie one sprawiają. Napominanie tych dzieci, aby były spokojne, nie biegały, nie kręciły się w ławce i nie przeszkadzały, może przynieść chwilowy najwyżej skutek. Dzieciom nadpobudliwym trzeba zapewnić odpowiednie warunki działania, które rozładowałyby ich napięcie, kierować ich energię na czynności społecznie użyteczne i jednocześnie przynoszące im satysfakcje. Niezależnie od tego trzeba chronić dzieci przed nadmiarem bodźców o działaniu podniecającym i stwarzać sytuacje do treningu samokontroli i opanowania.

Wychowanie dziecka z ADHD nie jest łatwym zadaniem. Wymaga ono dodatkowej uwagi ze strony dorosłych i naraża swoich bliskich na nieoczekiwane stresy. Bycie rodzicem dziecka nadpobudliwego to ciężka praca, która zdaje się być ciągłą, uporczywą walką i która sprawia, że rodzice czują się bezradni i potwornie zmęczeni.
Jedną z najtrudniejszych spraw z jakimi borykają się rodzice i osoby z najbliższego otoczenia jest potrzeba odróżnienia, kiedy dziecko zachowuje się w taki sposób, rzeczywiście robiąc na złość a kiedy bardzo się stara tylko, że zupełnie mu to nie wychodzi.

Aby stworzyć optymalne warunki dziecku nadpobudliwemu należy:

1. stanowczo reagować na niepożądane zachowania;

2 .pokazać jak naprawić zło, które wyrządzić o nieumyślnie;

3. pozwolić dziecku ponieść konsekwencje złego zachowania;

4. nie słuchać protestów, krzyków, niegrzecznych słów;

5. spokojnie, kilkakrotnie powtarza polecenia;

6. kiedy tylko dziecko zachowa się tak jak od niego oczekujemy, należy go pochwalić za włożony wysiłek.

 

Jak wspierać DZIECKO w kłopotach ?

 

Zasada 1

Nie mówcie dziecku tego, czego sami nie znosicie wysłuchiwać".

(np.: w twoim wieku...", No cóż pewnie nigdy ci się to nie uda")

Zasada 2

Chwilka spędzona z kimś kto cię rozumie nawet wtedy, kiedy nic Ci się nie udaje, pozwala odzyskać wiarę w siebie"

Zasada 3

Dostrzegaj sukcesy, a nie porażki. Jeśli trzeba zmienić porażkę w zwycięstwo".(wszyscy bez wyjątku lubimy być chwaleni)

 

CZEGO POWINNI UNIKAĆ RODZICE ?

1.Udawać, że słuchają, gdy nie mają na to ochoty.

2.Zasypywać dziecko zbyt wieloma pytaniami, radami.

3.Prawić kazania.

4.Zaprzeczać temu co czuje dziecko.

5.Obrażać je (że jesteś okropny").

6.Oskarżać ("ty zawsze..., ty nigdy..").

7.Ranić (mam Cię dosyć").

8.Wydawać kategoryczne polecenia i rozkazy ("zabraniam", "musisz

natychmiast", "ja ci każę ").

9.Stosować kary fizyczne.

 

 

10 PRÓŚB NADPOBUDLIWEGO DZIECKA

 

1. Pomóż  mi skupić się na jednej czynności.

Proszę ucz mnie także poprzez zmysł dotyku. Potrzebuję abyś poprowadził mnie za rękę.

2. Chcę wiedzieć, co się zdarzy za chwilę.

Proszę stwórz mi bardzo uporządkowane otoczenie, gdzie wszystko będzie podporządkowane stałym zasadom. Daj mi wyraźnie znać, gdyby miały nastąpić zmiany.

3. Poczekaj na mnie, pozwól mi się zastanowić.

Proszę, pozwól mi działać w moim własnym tempie. Jeśli zacznę się spieszyć, na pewno coś pomylę lub zrobię błąd.

4. Jestem w kropce, nie potrafię tego zrobić, pokaż mi wyjście z tej sytuacji.

Proszę, zaproponuj mi możliwości wyjścia z trudnej dla mnie sytuacji. Potrzebuje dowiedzieć  się jak można iść dalej, jeśli droga jest zablokowana.

5. Chciałbym od razu wiedzieć, czy to, co robię, jest zrobione dobrze.

Zaraz po tym jak coś zrobię, szybko i szczegółowo pochwal to, co byś o dobrego w mojej pracy.

6. Dawaj mi tylko jedno polecenie naraz.

Nie zapomniałem, ja tylko za pierwszym razem nie usłyszałem Cię. Proszę, dawaj mi tylko jedno drobne polecenie naraz. Poproś mnie, abym powtórzył Ci, co usłyszałem przed chwilą.

7. Przypomnij mi, żebym zatrzymał się, pomyślał a dopiero potem działał.

8. Ja zawsze pracuję tylko w danej chwili.

Kiedy dajesz mi krótkie etapy pracy do wykonania, sam mogę ocenić, kiedy dojdzie  do koćca. Kiedy cel jest daleko, gubię się.

9. Wiem - znowu wszystko zrobiłem źle?

Nagradzaj mnie choć za część dobrze wykonanego zadania, za poprawę, doskonalenie się, a nie za bycie doskonałym.

10. Dlaczego zawsze na mnie krzyczysz?

Proszę, doceń mnie, jeśli zrobię coś dobrze pochwal, jeśli uda mi się odpowiednio zachować. Przypominaj mi (i sobie) o moich dobrych i mocnych stronach, kiedy mam zły dzień. Wiem, że potrafię być męczący, ale czuję, że rosnę, kiedy okazujesz mi swoją akceptacją!

 

Dziecko nadpobudliwe wymaga specjalnego traktowania. Należy pamiętać, że dziecko z ADHD nie jest dzieckiem złym, nieznośnym, złośliwym i niewychowanym, jak niektórzy uważają. Ono nie jest też dzieckiem chorym i upośledzonym, o co czasem bywa podejrzewane. Ma jedynie duże problemy z kierowaniem swoim postępowaniem, z przystosowaniem się do wymagań rodziny, przedszkola oraz szkoły.

 

 

Bibliografia:

1. Tomasz Wolańczyk, Artur Kołakowski, Magdalena Skotnicka: "Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci". Wydawnictwo Lublin 1999.

2. Hanna Natowska: "Dzieci nadpobudliwe psychoruchowe. Zaburzenia w zachowaniu i trudności szkolne". PZWS Warszawa 1972.

3. Jirina Przekop i Christel Schweizer: "Niespokojne dzieci" Poradnik dla zaniepokojonych rodziców. Media Rodzinna of Poznań.

 

 

 

Opracowała: Małgorzata Graczyk